Ủy ban nhân dân phường Thành Sen xây dựng dự thảo Quyết định thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành; bảo đảm việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen được thống nhất, đồng bộ, đúng quy định của pháp luật.

I. SỰ CẦN THIẾT BAN HÀNH VĂN BẢN

1. Cơ sở chính trị, pháp lý

- Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 35 Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2022 quy định trách nhiệm trong việc bảo đảm để Nhân dân thực hiện kiểm tra, giám sát: “Phối hợp cùng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã, căn cứ vào yêu cầu, đặc điểm và điều kiện thực tế của địa phương, để quy định cụ thể hơn nội dung, cách thức thực hiện dân chủ trên địa bàn cấp xã làm cơ sở để công dân kiểm tra, giám sát việc thực hiện...”;

- Khoản 3 Điều 22: “Ủy ban nhân dân cấp xã ban hành quyết định để quy định: a) Những ; …; 

2. Cơ sở thực tiễn

Việc ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen là yêu cầu cần thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; bảo đảm quyền được biết, được bàn, được tham gia ý kiến, được quyết định và được kiểm tra, giám sát của Nhân dân theo quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành. 

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, địa bàn phường Thành Sen có quy mô dân số lớn, phạm vi quản lý rộng, số lượng tổ dân phố nhiều, yêu cầu quản lý nhà nước ngày càng cao.   Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức và Nhân dân thực hiện đúng quyền, trách nhiệm của mình trong tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội và giám sát hoạt động của chính quyền địa phương.

 Quy chế được ban hành sẽ góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền phường; bảo đảm các nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân được công khai đầy đủ, kịp thời theo quy định; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng và Nhân dân trong việc tham gia xây dựng chính quyền, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. 

Bên cạnh đó, thực tiễn quản lý trên địa bàn cho thấy vẫn còn những nội dung cần tiếp tục được chuẩn hóa về trình tự, trách nhiệm công khai thông tin, lấy ý kiến Nhân dân, tổ chức đối thoại giữa người đứng đầu chính quyền với Nhân dân, tiếp nhận và giải quyết kiến nghị, phản ánh của công dân. Việc ban hành Quy chế sẽ tạo cơ sở để thống nhất cách thức thực hiện trong toàn phường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền địa phương.Vì những lý do trên, việc ban hành Quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen là cần thiết, phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.

II. MỤC ĐÍCH BAN HÀNH, QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG DỰ THẢO VĂN BẢN

1. Mục đích ban hành văn bản

- Cụ thể hóa các quy định của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành; bảo đảm việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen được thống nhất, đồng bộ, đúng quy định của pháp luật.

- Xác định rõ trách nhiệm của UBND phường, các phòng chuyên môn, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ dân phố, cán bộ, công chức, viên chức và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc thực hiện dân chủ ở cơ sở; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân được tôn trọng và phát huy trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

- Tạo cơ sở pháp lý để Nhân dân thực hiện đầy đủ quyền được biết, được bàn, được tham gia ý kiến, được quyết định, được kiểm tra, giám sát và thụ hưởng các chủ trương, chính sách, chương trình, dự án, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn phường.

- Nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước của chính quyền địa phương; tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi công vụ, góp phần phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và các hành vi vi phạm pháp luật.

- Phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội và Nhân dân; tăng cường sự đồng thuận xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.

- Đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản trị địa phương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền phường trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; góp phần xây dựng nền hành chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ sự phát triển bền vững của phường Thành Sen. 

2. Quan điểm xây dựng dự thảo văn bản

a) Tuân thủ pháp luật, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp

Dự thảo Quy chế được xây dựng trên cơ sở quán triệt đầy đủ các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về thực hiện dân chủ ở cơ sở; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp năm 2013, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở năm 2022, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan. 

Các nội dung của Quy chế được rà soát kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, không chồng chéo, không trái với các quy định hiện hành, đồng thời cụ thể hóa các quy định của pháp luật phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

b) Phù hợp với thực tiễn quản lý, điều hành của địa phương

Việc xây dựng Quy chế xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước, tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị và phục vụ Nhân dân trên địa bàn phường Thành Sen.

 Nội dung Quy chế được xây dựng theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình thực hiện; bảo đảm tính khả thi, dễ áp dụng đối với các cơ quan, đơn vị, tổ dân phố và cán bộ, công chức, viên chức. Đồng thời, Quy chế phải đáp ứng yêu cầu quản lý trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

c) Đề cao nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách

Dự thảo Quy chế bảo đảm thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự quản lý điều hành của chính quyền, đồng thời đề cao trách nhiệm cá nhân trong thực thi nhiệm vụ, công vụ. Những nội dung thuộc thẩm quyền tập thể phải được thảo luận dân chủ, công khai, minh bạch trước khi quyết định; những nhiệm vụ được giao cho cá nhân phụ trách phải xác định rõ trách nhiệm, quyền hạn và cơ chế kiểm tra, giám sát. Qua đó, phát huy trí tuệ tập thể, đồng thời nâng cao tinh thần trách nhiệm, tính chủ động và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu, cán bộ, công chức, viên chức.

d) Tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính

đ) Ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách hành chính

Dự thảo Quy chế được xây dựng theo hướng khuyến khích và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong việc công khai thông tin, tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, lấy ý kiến Nhân dân và giải quyết thủ tục hành chính. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở cần gắn với các mục tiêu cải cách hành chính, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi để Nhân dân tiếp cận thông tin, tham gia giám sát, phản ánh ý kiến thông qua các nền tảng số, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch, hiệu quả quản lý nhà nước và mức độ hài lòng của người dân đối với chính quyền địa phương.

III. BỐ CỤC VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA DỰ THẢO VĂN BẢN

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

- Phạm vi điều chỉnh: Quy chế này quy định về nội dung, cách thức thực hiện dân chủ ở cơ sở, quyền và nghĩa vụ của công dân trong thực hiện dân chủ ở cơ sở và trách nhiệm của UBND phường, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn phường Thành Sen.

- Đối tượng áp dụng: Mọi công dân thực hiện dân chủ trên địa bàn phường Thành Sen, tại tổ dân phố nơi mình cư trú.

2. Bố cục của dự thảo văn bản

Bố cục của dự thảo văn bản gồm có dự thảo Quyết định và dự thảo Quy chế, trong đó: Dự thảo Quyết định có 03 Điều và dự thảo Quy chế 29 Điều.

3. Nội dung cơ bản

a) Nội dung chính của dự thảo Quyết định: gồm các nội dung quy định về việc ban hành kèm theo văn bản đó, hiệu lực thi hành và trách nhiệm thi hành văn bản.

b) Nội dung chính của dự thảo Quy chế:

Chương I. Những quy định chung (từ Điều 1 đến Điều 7);

Chương II. Thực hiện dân chủ trên địa bàn phường (từ Điều 10 đến Điều 26);

Chương VII. Điều khoản thi hành (từ Điều 27 đến Điều 29).

Ủy ban nhân dân phường Thành Sen giới thiệu và xin ý kiến góp ý rộng rãi của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, cá nhân trên địa bàn để hoàn thiện dự thảo Quyết định này trước khi chính thức ban hành. Các ý kiến đóng góp xin bình luận trực tiếp tại Trang thông tin điện tử phường hoặc gửi về UBND phường Thành Sen (qua phòng Văn hóa - Xã hội) tại địa chỉ: số 72, đường Phan Đình Phùng, phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh./.