Sáng 24/8, UBND phường Thành Sen long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích lịch sử, văn hoá cấp tỉnh Nhà thờ họ Nguyễn Văn. Tham dự có đồng chí Nguyễn Viết Trường – UVBCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Văn hoá – Thể thao và Du lịch tỉnh; đồng chí Nguyễn Đức Danh – Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ; đồng chí Nguyễn Văn Chung – Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường; các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng uỷ phường Thành Sen, cùng đông đảo con cháu dòng họ Nguyễn Văn.

Nhà thờ họ Nguyễn Văn tọa lạc tại tổ dân phố 35, phường Thành Sen được khởi dựng vào khoảng năm 1678. Đây là công trình tâm linh tiêu biểu, gắn liền với lịch sử hình thành, phát triển của một trong những dòng họ có bề dày truyền thống lâu đời trên vùng đất Đông Lỗ xưa, Thành Sen ngày nay.

Theo gia phả dòng họ và tư liệu lịch sử, dòng họ Nguyễn Văn có lịch sử hơn 500 năm. Tổ tiên dòng họ từ vùng đất Hoa Lư (Ninh Bình) di cư vào phương Nam, phát tích tại Diễn Châu (Nghệ An), sau đó đến khai cơ, lập nghiệp trên vùng đất Đông Lỗ. Trải qua nhiều thế hệ, dòng họ không ngừng phát triển, trở thành một dòng họ lớn, có nhiều đóng góp cho quê hương và đất nước. Hiện nay, dòng họ có gần 2.500 đinh với 60 chi, tiểu chi, nhánh họ.

Trải qua 500 năm hình thành và phát triển, dòng họ Nguyễn Văn được biết đến là dòng họ có truyền thống hiếu học, khoa bảng, võ nghiệp và tinh thần phụng sự đất nước bồi đắp qua nhiều thế hệ. Dòng họ có 80 vị tiền nhân có công trạng được ghi nhận; 18 vị đỗ Tam trường, hơn 40 người làm quan từ cấp xã đến phủ, huyện và 7 vị được phong tước công, hầu, bá, tử, nam dưới các triều đại phong kiến.

Nhiều nhân vật của dòng họ đã để lại dấu ấn trong lịch sử dân tộc. Tiêu biểu là Đề đốc Trung Quận công Nguyễn Văn Chất là vị võ tướng thời Lê Trung Hưng, được giao trọng trách chỉ huy quân đội, giữ gìn an ninh vùng biển, sau khi qua đời được phong Phúc thần và lập miếu thờ tại quê hương.

Đồng chí Trần Thị Thuỷ Nga - Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen đọc diễn văn tại buổi lễ.

Không chỉ nổi tiếng với truyền thống khoa bảng và yêu nước, dòng họ Nguyễn Văn còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Trong đó có câu chuyện về hai chị em Nguyễn Thị Đã và Nguyễn Thị Năng là hình tượng tiêu biểu về đức hạnh, thủy chung son sắt, được triều đình phong kiến ghi nhận bằng sắc phong và biển ngạch “Tiết phụ môn”, hiện vẫn còn được lưu giữ tại địa phương.

Nhà thờ họ Nguyễn Văn không chỉ là nơi thờ tự tổ tiên mà còn là địa chỉ đỏ gắn với lịch sử đấu tranh cách mạng của quê hương. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nơi đây từng là địa điểm hoạt động của các cơ quan cách mạng, nơi hội họp, cất giấu vũ khí và đóng quân của các lực lượng kháng chiến. Đặc biệt, từ năm 1965 - 1971, Nhà thờ họ Nguyễn Văn được sử dụng làm kho vũ khí chiến lược của lực lượng Công an vũ trang Hà Tĩnh.

Trong 2 cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế Quốc Mỹ, dòng họ có 72 người con đã anh dũng hy sinh trên các chiến trường, hàng trăm thương bệnh binh. 

Hiện nay, Nhà thờ họ Nguyễn Văn được đầu tư tôn tạo, phục dựng trên diện tích hơn 700 m² với các hạng mục như: nghi môn, bái đường, thượng điện, miếu Đức Lão, miếu Thổ địa, miếu Tổ cô và nhà bia liệt sĩ. 

Trong khuôn viên di tích vẫn còn lưu giữ giếng cổ hàng trăm năm tuổi cùng nhiều giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể quý báu của vùng đất Đông Lỗ xưa.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Quyết định số 2058/QĐ-UBND ngày 13/8/2026 xếp hạng Nhà thờ họ Nguyễn Văn là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Tại Lễ đón nhận, Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen Trần Thị Thuỷ Nga nhấn mạnh: Việc Nhà thờ họ Nguyễn Văn được xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh là sự kiện có ý nghĩa lớn lao, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công cuộc gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa địa phương. Đây không chỉ là niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân phường Thành Sen, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào sự nghiệp bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Đảng bộ, chính quyền phường Thành Sen và con cháu dòng họ Nguyễn Văn sẽ bảo tồn, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa của di tích một cách hiệu quả, bền vững.

Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở VH-TT&DL Nguyễn Viết Trường chúc mừng Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân phường Thành Sen và dòng họ Nguyễn Văn đồng thời đề nghị dòng họ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hiếu học, giáo dục con cháu gìn giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu mà cha ông để lại góp phần xây dựng quê hương giàu bản sắc văn hoá và ngày càng phát triển.

Sau lễ đón nhận, con cháu dòng họ Nguyễn Văn đã tiến hành rước bằng xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh từ trung tâm hành chính phường Thành Sen về Nhà thờ họ Nguyễn Văn tại Tổ dân phố 35; tổ chức dâng hương tri ân các bậc tiền nhân, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, gìn giữ và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa quý báu của dòng họ và quê hương.

Lễ rước Bằng xếp hạng Di tích Lịch sử văn hoá cấp tỉnh về nhà thờ dòng họ Nguyễn Văn