* Chính sách dân số trong tình hình mới

Khác với giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào giảm sinh, chính sách dân số hiện nay chuyển mạnh sang tiếp cận “dân số và phát triển”, giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Trọng tâm là duy trì mức sinh thay thế, kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, chủ động thích ứng với già hóa dân số và không ngừng nâng cao chất lượng dân số.

Chính sách mới đề cao quyền và trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng trong việc quyết định sinh con trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, phù hợp với điều kiện kinh tế và khả năng nuôi dạy con. Đồng thời, Nhà nước giữ vai trò định hướng, ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ về lao động, việc làm, an sinh xã hội, y tế, giáo dục… nhằm tạo môi trường thuận lợi để người dân thực hiện tốt chính sách dân số. Bên cạnh đó, công tác dân số được yêu cầu lồng ghép chặt chẽ trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương.

* Định hướng điều chỉnh mức sinh

Luật Dân số 2025 xác định mục tiêu duy trì mức sinh thay thế (khoảng 2,1 con/phụ nữ) một cách bền vững. Trên cơ sở đó, các chính sách điều chỉnh mức sinh được thực hiện linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng vùng, địa phương:

-  Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, nhất là tại các địa bàn có mức sinh thấp;

-  Hỗ trợ tài chính khi sinh con, đặc biệt đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc tại các địa phương có mức sinh thấp;

-  Điều chỉnh chính sách lao động như tăng thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ khi sinh con thứ hai, tạo điều kiện cho nam giới tham gia chăm sóc con;

-  Ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội, chính sách an sinh, phúc lợi xã hội đối với gia đình có từ hai con trở lên;

-  Tăng cường truyền thông, vận động thay đổi nhận thức về quy mô gia đình, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc.

Những giải pháp này góp phần bảo đảm cân đối quy mô dân số, hạn chế nguy cơ già hóa nhanh và suy giảm dân số trong tương lai, đồng thời tạo điều kiện để người dân yên tâm sinh con, nuôi dạy con tốt.

* Định hướng điều chỉnh cơ cấu dân số

Cùng với điều chỉnh mức sinh, việc điều chỉnh cơ cấu dân số được xác định là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài với các nội dung trọng tâm:

-  Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh: Nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi; đẩy mạnh tuyên truyền xóa bỏ tư tưởng “trọng nam hơn nữ”, nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình và xã hội;

Luật Dân số 2025 nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi. (Ảnh Internet)

-  Thích ứng với già hóa dân số: Phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi; khuyến khích người dân chủ động chuẩn bị cho tuổi già về sức khỏe, tài chính, kỹ năng sống; phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng;

-  Nâng cao chất lượng dân số: Đẩy mạnh tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; thực hiện sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh; chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng ngừa vô sinh; nâng cao thể chất, trí tuệ và tinh thần của người dân;

-  Phân bố dân cư hợp lý: Gắn với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đô thị hóa, phát triển hạ tầng và bảo đảm quốc phòng, an ninh;

-  Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác dân số: Xây dựng, khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu dân số phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách.

* Tổ chức thực hiện tại địa phương

Để đưa chính sách dân số vào cuộc sống, phường Thành Sen xác định tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp:

-  Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về dân số bằng nhiều hình thức phù hợp, chú trọng các nhóm đối tượng trong độ tuổi sinh sản;

-  Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội, đội ngũ cộng tác viên dân số, tổ hòa giải ở cơ sở trong công tác vận động Nhân dân;

-  Nâng cao chất lượng dịch vụ dân số, chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình;

-  Tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời biểu dương, nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả trong công tác dân số;

-  Lồng ghép các mục tiêu dân số vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của phường, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương.

Việc triển khai hiệu quả chính sách dân số trong tình hình mới không chỉ là nhiệm vụ của hệ thống chính trị mà còn là trách nhiệm của mỗi gia đình, mỗi người dân. Qua đó góp phần xây dựng phường Thành Sen phát triển bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống Nhân dân, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh./.